Hạ tầng giao thông khu vực Đông Bắc đang đứng trước bước chuyển mình lớn khi tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh dần hoàn thiện các bước chuẩn bị đầu tư. Khi tuyến giao thông chiến lược này được triển khai, khoảng cách giữa Thủ đô và trung tâm du lịch Hạ Long sẽ được rút ngắn đáng kể, mở ra động lực phát triển mới cho kinh tế, du lịch cũng như các đại đô thị quy mô lớn như Vinhomes Global Gate Hạ Long.

Thống nhất phương án tuyến – bước tiến quan trọng của dự án

UBND tỉnh Quảng Ninh vừa thống nhất về nguyên tắc phương án hướng tuyến và các công trình trên tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh đoạn đi qua địa bàn tỉnh. Đây là cơ sở quan trọng để nhà đầu tư tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, triển khai các bước quy hoạch chi tiết và thủ tục đầu tư theo quy định.

Theo kế hoạch, công tác lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch chi tiết tuyến cũng như các nhà ga sẽ được các cơ quan chuyên môn của Bộ Xây dựng xem xét trong thời gian tới. Khi hoàn thành, tuyến đường sắt này sẽ trở thành một trong những trục giao thông hiện đại nhất khu vực miền Bắc, kết nối trực tiếp Hà Nội với trung tâm du lịch – kinh tế của vùng Đông Bắc.

Tuyến đường sắt tốc độ cao dài khoảng 120km

Theo phương án đề xuất, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh có chiều dài khoảng 120km, đi qua bốn địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh.

Điểm đầu của tuyến được quy hoạch tại khu vực Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia ở Đông Anh (Hà Nội), trong khi điểm cuối đặt tại khu vực Tuần Châu – Hạ Long. Đây cũng là khu vực đang được định hướng phát triển mạnh về du lịch, dịch vụ và các đại đô thị ven vịnh, trong đó nổi bật có Vinhomes Global Gate Hạ Long.

Tuyến đường sắt được thiết kế theo tiêu chuẩn tốc độ cao với đường đôi khổ 1.435mm và hệ thống điện khí hóa. Tốc độ tối đa dự kiến đạt khoảng 350km/h, riêng đoạn đi qua khu vực nội đô Hà Nội sẽ vận hành với tốc độ thấp hơn để phù hợp điều kiện hạ tầng.

Khi đưa vào khai thác, thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Hạ Long có thể rút ngắn xuống chỉ còn khoảng 30–45 phút, nhanh hơn rất nhiều so với việc di chuyển bằng đường bộ hiện nay.

Đoạn tuyến qua Quảng Ninh dài hơn 39km

Đoạn tuyến đi qua tỉnh Quảng Ninh dự kiến dài khoảng 39,3km, bắt đầu từ ranh giới với thành phố Hải Phòng và kết thúc tại khu vực ga Hạ Long Xanh ở phường Tuần Châu.

Hướng tuyến đi qua nhiều địa bàn quan trọng của tỉnh như Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu. Đây đều là những khu vực nằm trên trục phát triển công nghiệp – du lịch – đô thị của Quảng Ninh.

Sau khi vượt sông Đá Vách, tuyến đường sắt sẽ đi qua khu vực Hoàng Quế, hướng đến ga Yên Tử trước khi tiếp tục chạy dọc hành lang hạ tầng tại Uông Bí và Đông Mai. Từ đây, tuyến di chuyển theo hành lang cao tốc Hải Phòng – Hạ Long trước khi kết thúc tại ga Hạ Long Xanh.

Tổng diện tích đất dự kiến sử dụng cho các hạng mục tuyến, nhà ga, depot và công trình kỹ thuật tại Quảng Ninh khoảng 277,5ha.

Hai nhà ga chính tại Quảng Ninh

Theo phương án quy hoạch, đoạn tuyến qua Quảng Ninh sẽ có hai nhà ga chính gồm ga Yên Tử và ga Hạ Long Xanh.

Ga Yên Tử nằm tại phường Yên Tử, đóng vai trò kết nối tuyến đường sắt tốc độ cao với Quốc lộ 18 và các tuyến giao thông khu vực, đồng thời phục vụ lượng lớn du khách đến khu danh thắng Yên Tử.

Trong khi đó, ga Hạ Long Xanh được quy hoạch là ga đầu cuối của toàn tuyến, đặt tại khu vực Tuần Châu. Nhà ga này được kết nối trực tiếp với Quốc lộ 18 và cao tốc Hạ Long – Hải Phòng, hình thành trung tâm trung chuyển giao thông lớn của khu vực.

Với vị trí nằm gần các khu đô thị ven vịnh và trung tâm du lịch mới của Hạ Long, nhà ga này được kỳ vọng sẽ gia tăng khả năng tiếp cận cho các khu đô thị quy mô lớn như Vinhomes Global Gate Hạ Long, qua đó thúc đẩy hoạt động du lịch, thương mại và lưu trú.

Dự án triển khai theo hình thức PPP

Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh dự kiến được đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP). Tổng mức đầu tư của dự án ước tính khoảng 147.370 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 10.270 tỷ đồng do ngân sách nhà nước đảm nhiệm.

Trong cơ cấu vốn, nhà đầu tư dự kiến góp hơn 22.000 tỷ đồng, phần còn lại sẽ được huy động từ các nguồn vốn hợp pháp khác. Nếu các thủ tục đầu tư được triển khai thuận lợi, dự án có thể hoàn thành và đưa vào khai thác vào khoảng năm 2028.

Hạ tầng mới – động lực phát triển cho Hạ Long và các đại đô thị ven vịnh

Việc hình thành tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh được đánh giá sẽ tạo bước đột phá lớn cho hệ thống giao thông vùng Đông Bắc. Không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển giữa Thủ đô và Hạ Long, tuyến đường còn giúp gia tăng lượng khách du lịch, thúc đẩy thương mại và thu hút đầu tư.

Đặc biệt, tuyến đường sắt này được xem như một trục phát triển đô thị mới, mở ra cơ hội hình thành các trung tâm du lịch, dịch vụ và khu đô thị quy mô lớn dọc theo hành lang tuyến. Trong bối cảnh đó, những dự án được quy hoạch bài bản tại khu vực Tuần Châu – cửa ngõ du lịch của Hạ Long như Vinhomes Global Gate Hạ Long được kỳ vọng sẽ hưởng lợi trực tiếp từ sự hoàn thiện của hạ tầng giao thông chiến lược này.

Khi kết hợp cùng mạng lưới cao tốc hiện hữu và các tuyến đường sắt tương lai như Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng hay Móng Cái – Hạ Long – Hải Phòng, khu vực Hạ Long sẽ từng bước hình thành trung tâm kết nối giao thông – du lịch quan trọng của toàn miền Bắc.