Phường Bồ Đề có đoạn tuyến phức tạp nhất toàn dự án với bốn đoạn dùng bốn mặt cắt khác nhau, gồm cầu vượt sông Đuống và hầm chui qua cầu Long Biên, Chương Dương. Đây cũng là nơi có làng Bắc Cầu, cụm làng duy nhất phải di dời toàn bộ theo Quy hoạch phòng chống lũ. Bài viết tổng hợp về quy hoạch phường Bồ Đề trong trục đại lộ cảnh quan Sông Hồng: cấu tạo bốn đoạn tuyến, diện tích ảnh hưởng 31,46 ha, các công trình tín ngưỡng phải né tránh và phương án tái định cư cho 3.240 hộ làng Bắc Cầu.
Vị trí và vai trò trong phân khu sông Hồng
Phường Bồ Đề nằm trên bờ Tả sông Hồng, ở khu vực đối diện trung tâm lịch sử Hà Nội qua sông. Đây là địa bàn thứ năm của tuyến đại lộ bờ Tả, tiếp nối xã Đông Anh sau khi vượt sông Đuống.
Phường thuộc phân đoạn 2 của quy hoạch, đoạn từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì, quy mô khoảng 4.548 ha với dân số khoảng 541.000 người. Đây là khu vực trọng tâm được xác định là “phòng khách đô thị” của Thủ đô.
Trên bản vẽ hướng tuyến, các tổ dân phố được thể hiện gồm TDP Yên Tân, TDP Bắc Biên và TDP Lâm Du. Vị trí của phường đặc biệt vì nằm ở khu vực hợp lưu sông Đuống với sông Hồng, đồng thời đối diện khu phố cổ qua cầu Long Biên và cầu Chương Dương.
Đoạn tuyến đại lộ đi qua địa bàn
Đoạn tuyến qua phường Bồ Đề dài khoảng 4,9 km nhưng chia thành bốn đoạn với bốn mặt cắt hoàn toàn khác nhau. Đây là địa bàn có cấu tạo tuyến phức tạp nhất trong 16 xã phường.
| Đoạn | Mô tả | Chiều dài | Mặt cắt |
|---|---|---|---|
| Đoạn 1 | Cầu vượt sông Đuống | ~1,0 km | B = 60,0 m |
| Đoạn 2 | Đi tránh khu vực đền Rừng, đền Mẫu Thoải, đền Đức Ông | ~1,2 km | B = 49,5 m |
| Đoạn 3 | Hầm chui qua cầu Long Biên và cầu Chương Dương | ~1,3 km | B = 55,5 m |
| Đoạn 4 | Từ khu vực cầu Chương Dương đến nút giao cầu Trần Hưng Đạo, tránh khu vực chùa Bồ Đề | ~1,4 km | B = 73,5 m |
| Tổng | ~4,9 km | Diện tích ảnh hưởng ~31,46 ha | |
Diện tích ảnh hưởng 31,46 ha tương đối nhỏ so với chiều dài 4,9 km. Nguyên nhân là có tới 2,3 km trong tổng chiều dài không chiếm dụng đất mặt bằng theo cách thông thường: 1,0 km là cầu vượt sông và 1,3 km là hầm chui.
Nút giao trên địa bàn là nút giao cầu Trần Hưng Đạo, nằm ở cuối đoạn 4. Cầu Trần Hưng Đạo thuộc nhóm 6 cầu đang thi công.
Đoạn hầm chui qua cầu Long Biên và cầu Chương Dương
Đây là hạng mục kỹ thuật đáng chú ý nhất trên địa bàn. Lý do phải làm hầm được thuyết minh nêu rõ.
Khu vực qua cầu Long Biên và cầu Chương Dương có tĩnh không tự nhiên đến đáy dầm chỉ khoảng 2,5 m đến 3,5 m. Với chiều cao này, tuyến đường không thể đi nổi bên dưới cầu vì không đủ tĩnh không cho xe cơ giới.
Giải pháp là xây dựng đoạn tuyến dạng hầm kín với quy mô phù hợp đường dẫn, chiều dài khoảng 2,3 km tính từ đầu cầu Long Biên đến sau cầu Chương Dương. Cấu tạo mặt cắt hầm gồm:
- Bề rộng 6 làn xe cơ giới: 6 × 3,75 m = 22,5 m.
- Dải phân cách giữa: 10,6 m.
- Dải phân cách bên: 2 × 0,5 m = 1,0 m.
- Dải an toàn: 8 × 0,5 m = 4,0 m.
- Làn xe hỗn hợp: 2 × 5,5 m = 11 m.
- Rãnh thoát nước: 2 × 1,2 m = 2,4 m.
- Tổng bề rộng nền đường trong lòng hầm: 55,5 m.
Về nút giao, cầu Long Biên và cầu Chương Dương phía bờ Tả đều là cầu vượt trực thông và không kết nối với trục đại lộ. Đây là quyết định phù hợp vì cả hai cầu này đang trong tình trạng quá tải.
Đoạn thu hẹp mặt cắt để tránh cụm di tích
Đoạn 2 dài khoảng 1,2 km là trường hợp duy nhất trên toàn tuyến bờ Tả phải thu hẹp mặt cắt xuống 49,5 m.
Thuyết minh nêu rõ lý do: đoạn tuyến từ chân cầu Bắc Cầu đến đầu cầu Thăng Long được thu hẹp mặt cắt về 49,5 m với quy mô 6 làn xe cơ giới trên tuyến chính và 2 làn xe hỗn hợp mỗi làn rộng 5,5 m, hè mỗi bên rộng 3 m, để không gây ảnh hưởng đến khu vực di tích đền Núi, đền Rừng và đền mẫu Thoải Phúc Xá.
So với mặt cắt tiêu chuẩn 73,5 m khi đi xa đê, việc thu hẹp xuống 49,5 m tiết kiệm được 24 m chiều rộng chiếm dụng. Trên chiều dài 1,2 km, đây là khoảng 2,9 ha đất được giữ lại.
Bảy công trình tuyến phải né tránh
Phường Bồ Đề là địa bàn có nhiều công trình tín ngưỡng được nêu tên nhất trên bản vẽ hướng tuyến bờ Tả.
- Đền Rừng — thuộc cụm di tích khiến đoạn 2 phải thu hẹp mặt cắt.
- Đền Mẫu Thoải — cùng cụm với đền Rừng và đền Đức Ông.
- Đền Đức Ông — cùng cụm.
- Đền Núi — được nêu trong thuyết minh là một trong ba di tích khiến đoạn tuyến phải thu hẹp.
- Chùa Yên Tân — thuộc khu vực TDP Yên Tân.
- Chùa Bồ Đề — nằm trên đoạn 4, tuyến được vạch để tránh khu vực này.
- Đền Ghềnh — được thể hiện trên bản vẽ hướng tuyến.
Mật độ di tích dày đặc này là nguyên nhân trực tiếp khiến đoạn tuyến qua phường phải chia làm bốn đoạn với bốn mặt cắt khác nhau, thay vì dùng một mặt cắt thống nhất.
Định hướng sử dụng đất trên địa bàn
Bản đồ sử dụng đất quy hoạch khu vực phường Bồ Đề thể hiện các chức năng theo định hướng của phân đoạn 2.
Trong định hướng sử dụng đất phân đoạn 2, hồ sơ xác định có khu đất phát triển đô thị tại phường Bồ Đề. Đây là một trong các khu vực phát triển đô thị mới được nêu tên cụ thể.
Phân đoạn 2 là khu vực trung tâm với chức năng công cộng văn hóa, thương mại dịch vụ và các không gian cảnh quan. Định hướng là tái thiết mạnh mẽ, bổ sung các chức năng thương mại, dịch vụ, thiết chế văn hóa tập trung, định hình đô thị hướng về sông.
Chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc gồm tầng cao tối đa 30–45 tầng; mật độ xây dựng khu dịch vụ công cộng 60%, nhóm nhà ở 35–40%, công viên công cộng 5%, công viên chuyên đề 25%.
Dự án thành phần liên quan
Các dự án thành phần gắn với địa bàn phường Bồ Đề gồm:
- Dự án thành phần số 5: Cụm công viên Ngọc Thụy, thuộc phân đoạn 2.
- Dự án thành phần số 16: Khu định cư Long Biên – Bồ Đề và khu đô thị đa mục tiêu Long Biên – Bồ Đề – Bát Tràng, thuộc phân đoạn 2.
Dự án số 16 có ý nghĩa trực tiếp với người dân phường vì đây là nơi bố trí tái định cư. Dự án thuộc nhóm 03 dự án đầu tư khu đô thị định cư, tái thiết trong cơ cấu 18 dự án thành phần.
Theo tiến độ dự kiến, khu đô thị định cư tại phường Long Biên nằm trong nhóm hạng mục ưu tiên của giai đoạn 2026–2030, cùng với khu vực “phòng khách đô thị” và khu đô thị định cư tại phường Lĩnh Nam.
Làng Bắc Cầu: cụm làng duy nhất di dời toàn bộ
Đây là nội dung quan trọng nhất với người dân phường Bồ Đề. Làng Bắc Cầu là một trong hai cụm làng thuộc diện di dời theo Quyết định số 257/QĐ-TTg ngày 18/2/2016, và là trường hợp duy nhất di dời toàn bộ.
| Chỉ tiêu | Giá trị |
|---|---|
| Tên làng | Bắc Cầu |
| Vị trí | Phường Bồ Đề |
| Diện tích | 35,5 ha |
| Dân số | 10.000 người |
| Số hộ | 3.240 hộ |
| Diện xử lý | Di dời toàn bộ theo Quyết định 257 |
Lý do di dời thuộc nguyên tắc thứ nhất trong bốn nguyên tắc di dời, tái thiết: các làng không đảm bảo an toàn phòng, chống, thoát lũ. Làng Bắc Cầu nằm ở vị trí đặc biệt bất lợi tại khu vực hợp lưu giữa sông Đuống và sông Hồng.
Với 3.240 hộ và 10.000 người, đây là khối lượng tái định cư lớn. Trong 12 cụm làng của toàn phân khu, làng Bắc Cầu đứng thứ hai về số hộ phải di chuyển, chỉ sau cụm Nhật Tân – Tứ Liên với 15.900 hộ thuộc diện tái thiết.
Cần lưu ý phân biệt giữa hai khái niệm: làng Bắc Cầu thuộc diện di dời vì lý do an toàn lũ theo Quyết định 257, khác với các cụm làng thuộc diện tái thiết để phục vụ mục tiêu quy hoạch “phòng khách đô thị”.
Quỹ đất tái định cư
Phường Bồ Đề nằm trong nhóm năm địa bàn không có quỹ đất tái định cư phía bên trong đê, cùng với Thiên Lộc, Phú Thượng, Hồng Hà và Long Biên.
Khi bố trí tái định cư, người dân dự kiến được sắp xếp vào khu đô thị đa mục tiêu và khu định cư tập trung của Thành phố. Với phường Bồ Đề, có tới ba khu được xác định phục vụ trực tiếp.
| Khu | Quy mô | Dự kiến bố trí | Mốc hoàn thành |
|---|---|---|---|
| Khu định cư Long Biên – Bồ Đề | ~201 ha | ~25.000 căn hộ chung cư | Chậm nhất Quý I/2030 |
| Khu đô thị đa mục tiêu Bồ Đề – Long Biên – Bát Tràng | ~270,68 ha | ~10.500 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội | Hoàn thành toàn bộ trong năm 2030 |
| Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm – Đông Anh | ~736,84 ha | ~9.000 lô đất thấp tầng và ~23.000 căn hộ | Đất thấp tầng chậm nhất Quý II/2027; toàn bộ năm 2030 |
Riêng Khu định cư Long Biên – Bồ Đề với khoảng 25.000 căn hộ là khu có số căn hộ lớn nhất trong sáu khu. So với 3.240 hộ của làng Bắc Cầu, quỹ nhà này dư sức đáp ứng.
Điểm cần lưu ý: hai khu Long Biên – Bồ Đề và Bồ Đề – Long Biên – Bát Tràng chủ yếu bố trí căn hộ chung cư, còn nếu muốn đất ở thấp tầng thì phương án là Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm – Đông Anh với khoảng 9.000 lô.
Chính sách bồi thường và hỗ trợ
Với 3.240 hộ phải di dời toàn bộ, chính sách bồi thường là nội dung được quan tâm nhất trên địa bàn.
- Bồi thường về đất: bằng 02 lần mức quy định đối với đất ở, đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp có đủ điều kiện pháp lý theo Luật Đất đai và Nghị định số 88/2024/NĐ-CP.
- Hỗ trợ chuyển đổi nghề: đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm bằng 05 lần giá đất nông nghiệp.
- Quyền tái định cư mở rộng: hộ gia đình nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng đủ điều kiện tách hộ thì được thêm suất tái định cư cho từng hộ.
- Trường hợp đất không được bồi thường: nếu không còn nhà ở, nơi ở khác trên địa bàn thì vẫn được tái định cư; nếu còn nhà đất nhưng nhỏ hơn diện tích tối thiểu tách thửa cũng được tái định cư.
- Nguyên tắc thời gian: việc bố trí tái định cư phải hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất; chỉ di dời khi đã bố trí nơi ở mới.
UBND Thành phố cũng cam kết đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ xây dựng khu tái định cư và quỹ nhà tái định cư phục vụ dự án.
Điều người dân trên địa bàn cần lưu ý
Hồ sơ đang ở giai đoạn lấy ý kiến, chưa được phê duyệt. Với phường Bồ Đề có bốn điểm cần xác định rõ.
- Có thuộc phạm vi làng Bắc Cầu hay không: đây là khu vực di dời toàn bộ, cần đối chiếu ranh giới trên bản vẽ niêm yết tại phường.
- Vị trí so với bốn đoạn tuyến: mỗi đoạn có mặt cắt khác nhau từ 49,5 m đến 73,5 m nên phạm vi ảnh hưởng cũng khác nhau.
- Khu vực hầm chui: đoạn hầm dài khoảng 2,3 km từ đầu cầu Long Biên đến sau cầu Chương Dương có phạm vi thi công riêng cần lưu ý.
- Bản vẽ 1/5000 chỉ mang tính định hướng: ranh giới và quy mô sẽ được xác định chính xác ở bước quy hoạch chi tiết 1/500.
Hồ sơ cũng nêu dọc theo và cắt qua tuyến đường hiện có các công trình kỹ thuật ngầm và nổi như tuyến điện, tuyến thông tin, cáp quang. Khi lập dự án cần thỏa thuận với cơ quan quản lý để đảm bảo hoạt động bình thường hoặc di chuyển theo quy hoạch.
Cách góp ý
Việc lấy ý kiến bắt đầu từ ngày 7/9/2026. Phường Bồ Đề thuộc 16 phường, xã trong ranh giới quy hoạch nên được lấy ý kiến trực tiếp.
- Cộng đồng dân cư: hồ sơ kèm Phiếu lấy ý kiến được niêm yết tại trụ sở UBND phường hoặc điểm sinh hoạt công cộng; thời gian góp ý 20 ngày kể từ khi công khai.
- Cơ quan, tổ chức: có ý kiến bằng văn bản trong 15 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ.
- Góp ý trực tuyến: qua Phiếu ý kiến điện tử trên trang thông tin điện tử của địa phương.
- Phiếu hợp lệ: phải có dấu xác nhận của chính quyền địa phương.
Với người dân làng Bắc Cầu, đây là giai đoạn quan trọng để nêu ý kiến về phương án tái định cư, loại hình nhà ở mong muốn và các vấn đề về sinh kế sau khi di dời.
Tài liệu hồ sơ quy hoạch (bản gốc)
Tài liệu dưới đây trích từ hồ sơ lấy ý kiến bản dấu đỏ do Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội lập. Bấm Xem để mở tài liệu trong tab mới, hoặc Tải về để lưu bản đầy đủ.
- Đại Công Trường Vinhomes Global Gate Hạ Long: Siêu Đô Thị 456.000 Tỷ Đồng Dần Lộ Diện Với Tiến Độ Hiếm Có
- Chuẩn Bị Khởi Công Xây Dựng Phần Lõi Cao Tốc Dự Án Đường Vành Đai 4 TP.HCM Dịp 2.9
- Danh sách các xã/phường của thành phố Cần Thơ
- TP.HCM Khởi Công 22 Dự Án Giao Thông Trọng Điểm Với Tổng Vốn Hơn 647.000 Tỷ Đồng
- Vinhomes City Royal – Chiến Lược Đô Thị Hóa Kế Tiếp Của Vin
Zalo