Trong những năm gần đây, khu vực Đông Nam Bộ liên tục chứng kiến nhiều đề xuất và kế hoạch phát triển hạ tầng giao thông mang tính chiến lược. Một trong số đó là ý tưởng xây dựng cầu vượt biển nối Cần Giờ – Vũng Tàu, được xem như cú hích quan trọng để khai phá tiềm năng kinh tế – du lịch, đồng thời tạo ra sự liên kết đồng bộ với hệ thống cảng biển, logistics và đô thị ven biển.

Song song với đó, cử tri TP.HCM cũng đề xuất phát triển cảng Cái Mép – Thị Vải trở thành cảng trung chuyển quốc tế, cùng với việc nghiên cứu tuyến đường sắt tốc độ cao kết nối TP.HCM – Bà Rịa – Bình Dương. Những định hướng này nếu được triển khai sẽ mở ra một diện mạo hạ tầng hoàn toàn mới cho khu vực trọng điểm phía Nam.

Cảng Cái Mép – Thị Vải và khát vọng cảng trung chuyển quốc tế

Trong văn bản trả lời cử tri TP.HCM, Bộ Xây dựng cho biết theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn 2050, khu bến Cái Mép (gồm Cái Mép Hạ và Cái Mép Hạ hạ lưu) được xác định là cảng cửa ngõ quốc tế.

  • Quy mô đến năm 2030 sẽ bao gồm 7 bến cảng container (17–18 cầu cảng) có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 24.000 TEU, cùng với 2 bến cảng tổng hợp cho tàu đến 150.000 tấn.
  • Đến năm 2050, riêng khu vực Cái Mép Hạ có thể phát triển tới 17 cầu cảng hiện đại, đáp ứng nhu cầu trung chuyển hàng hóa quốc tế.

Điểm đáng chú ý là khu bến này đủ điều kiện đón những tàu container lớn nhất thế giới hiện nay. Điều đó đặt Cái Mép – Thị Vải vào vị thế trở thành một trong những trung tâm trung chuyển hàng hải của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, giúp giảm áp lực cho cảng Cát Lái và gia tăng năng lực cạnh tranh quốc gia.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm đầu tư và đưa vào khai thác khu bến Cái Mép Hạ, đồng thời đồng bộ hạ tầng kết nối để phát huy tối đa tiềm năng logistics. Hiện nay, hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư đang được Bộ Tài chính và UBND TP.HCM thẩm định, trước khi trình cấp thẩm quyền phê duyệt.

Cầu Cần Giờ – Vũng Tàu: ý tưởng hạ tầng đột phá

Trong kiến nghị gửi Chính phủ, cử tri TP.HCM nhấn mạnh vai trò của cầu nối Cần Giờ – Vũng Tàu, coi đây là giải pháp chiến lược để rút ngắn khoảng cách di chuyển, giảm tải cho các tuyến quốc lộ và cao tốc hiện hữu.

Theo Bộ Xây dựng, dự án cầu này thuộc phạm vi quản lý của TP.HCM, không nằm trong hệ thống quốc lộ hoặc cao tốc do Bộ trực tiếp phụ trách. Do đó, UBND TP.HCM sẽ là cơ quan chủ trì nghiên cứu, cập nhật phương án vào Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050.

Ý nghĩa của cây cầu vượt biển này có thể nhìn từ nhiều khía cạnh:

  • Đối với du lịch: Cần Giờ vốn được xem là “lá phổi xanh” của TP.HCM, còn Vũng Tàu là trung tâm du lịch biển nổi tiếng. Khi có cầu nối trực tiếp, dòng khách từ thành phố có thể di chuyển thuận lợi, hình thành chuỗi du lịch sinh thái – nghỉ dưỡng liên hoàn.
  • Đối với logistics: Kết nối trực tiếp Cần Giờ và Vũng Tàu sẽ tạo thêm tuyến vận tải ngắn, giúp hàng hóa lưu thông nhanh hơn tới cảng Cái Mép – Thị Vải, tiết kiệm chi phí và thời gian.
  • Đối với bất động sản và đô thị: Khi rào cản kết nối được gỡ bỏ, Cần Giờ sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư bất động sản, đặc biệt là những dự án gắn với sinh thái biển và đô thị thông minh.

Nhiều chuyên gia nhận định, sự xuất hiện của cầu Cần Giờ – Vũng Tàu nâng tầm vị thế vùng kinh tế biển phía Nam.

Đường sắt tốc độ cao và tầm nhìn liên kết vùng

Bên cạnh cảng biển và cầu vượt biển, đề xuất phát triển tuyến đường sắt tốc độ cao TP.HCM – Bà Rịa – Bình Dương cũng nhận được nhiều sự quan tâm. Theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt 2021–2030, tầm nhìn 2050, khu vực này sẽ có:

  • Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam (đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư).
  • Tuyến TP.HCM – Lộc Ninh, tuyến Biên Hòa – Vũng Tàu, và tuyến Thủ Thiêm – Long Thành.

Những tuyến này không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, mà còn là “huyết mạch” để gắn kết các trung tâm công nghiệp, cảng biển và sân bay quốc tế Long Thành trong tương lai.

Hiện nay, Bộ Giao thông Vận tải đã giao Ban Quản lý dự án Đường sắt tổ chức lập báo cáo nghiên cứu khả thi, đồng thời phối hợp chặt chẽ với UBND TP.HCM để đảm bảo tính đồng bộ giữa quy hoạch trung ương và địa phương.

Ý nghĩa chiến lược của tam giác hạ tầng: cảng – cầu – đường sắt

Nếu cảng Cái Mép – Thị Vải trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế, cầu Cần Giờ – Vũng Tàu được hình thành, và đường sắt tốc độ cao kết nối thông suốt, khu vực phía Nam sẽ sở hữu “tam giác hạ tầng” có sức ảnh hưởng sâu rộng.

  • Tạo động lực tăng trưởng logistics: Hàng hóa xuất nhập khẩu từ miền Đông và Tây Nam Bộ có thể thông qua hệ thống cảng hiện đại, giảm chi phí vận tải, nâng cao năng lực cạnh tranh.
  • Phát triển du lịch biển và sinh thái: Sự gắn kết giữa TP.HCM – Cần Giờ – Vũng Tàu mở ra chuỗi sản phẩm du lịch mới, đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng cao cấp của du khách trong và ngoài nước.
  • Thu hút đầu tư đô thị và bất động sản: Khi hạ tầng lớn được hoàn thiện, các tập đoàn trong và ngoài nước sẽ mạnh dạn rót vốn vào phát triển khu đô thị sinh thái, khu công nghiệp, dịch vụ logistics.
  • Gia tăng sức mạnh vùng kinh tế trọng điểm phía Nam: Việc liên kết đồng bộ giữa cảng biển, đường bộ và đường sắt sẽ đưa khu vực này tiến gần hơn đến vị thế trung tâm thương mại – dịch vụ quốc tế.

Cần Giờ trong bức tranh phát triển mới

Đối với riêng Cần Giờ, hạ tầng giao thông luôn là yếu tố then chốt quyết định tiềm năng phát triển. Trong bối cảnh thành phố đang xúc tiến dự án Vinhomes Green Paradise Cần Giờ với quy mô hàng nghìn hecta, sự xuất hiện của cầu Cần Giờ – Vũng Tàu càng làm gia tăng kỳ vọng.

Dự án này định hướng trở thành một siêu đô thị ESG++ chuẩn quốc tế, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên rừng ngập mặn và xây dựng đô thị thông minh. Khi hạ tầng đồng bộ, Cần Giờ sẽ là nơi an cư – đầu tư chiến lược cho tương lai.

Bước ngoặt hạ tầng cho vùng kinh tế biển phía Nam

Các kiến nghị và định hướng được Bộ Xây dựng trả lời cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong việc nâng cấp hệ thống hạ tầng giao thông. Từ cảng Cái Mép – Thị Vải, cầu Cần Giờ – Vũng Tàu cho đến đường sắt tốc độ cao, tất cả đều hướng tới mục tiêu tạo ra sự liên thông bền vững, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội lâu dài.

Nếu được triển khai theo đúng lộ trình, những dự án này sẽ mở ra một kỷ nguyên mới cho khu vực phía Nam, đưa Cần Giờ – Vũng Tàu – TP.HCM trở thành “tam giác vàng” về logistics, du lịch và bất động sản, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế khu vực và toàn cầu.