Ngày 01/7/2026, Bộ Xây dựng đã chính thức ban hành Quyết định số 1140/QĐ-BXD về việc điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là quyết định mang tính chiến lược, không chỉ hoàn thiện mạng lưới kết nối giao thông mà còn đặt nền móng cho sự bứt phá của ngành logistics và dịch vụ hàng không Việt Nam trong tương lai.

Tái cấu trúc mạng lưới hàng không quốc gia

Theo Quyết định 1140/QĐ-BXD, hệ thống cảng hàng không toàn quốc được quy hoạch theo lộ trình chặt chẽ, đảm bảo tính liên kết và hiệu quả đầu tư.

Giai đoạn đến năm 2030: Hình thành 36 cảng hàng không

Việt Nam đặt mục tiêu duy trì và khai thác hiệu quả các sân bay hiện hữu, đồng thời phát triển mới để đạt tổng cộng 36 đơn vị, phân bổ như sau:

  • 19 cảng hàng không quốc tế: Cao Bằng, Vân Đồn, Cát Bi, Nội Bài, Gia Bình, Ninh Bình, Thọ Xuân, Vinh, Phú Bài, Đà Nẵng, Chu Lai, Vân Phong, Cam Ranh, Liên Khương, Long Thành, Tân Sơn Nhất, Cần Thơ, Phú Quốc và Côn Đảo.
  • 17 cảng hàng không nội địa: Lai Châu, Điện Biên, Sa Pa, Nà Sản, Bạch Long Vĩ, Đồng Hới, Quảng Trị, Phù Cát, Tuy Hòa, Pleiku, Buôn Ma Thuột, Măng Đen, Phan Thiết, Rạch Giá, Cà Mau, Thành Sơn và Thổ Chu.

Tầm nhìn đến năm 2050: Mở rộng quy mô lên 37 cảng

Trong giai đoạn này, mạng lưới sẽ được bổ sung thêm cảng hàng không quốc tế thứ hai cho vùng Thủ đô Hà Nội, nâng tổng số sân bay quốc tế lên 20, tổng cộng toàn quốc đạt 37 cảng hàng không.

Mục tiêu chiến lược về công suất và khả năng tiếp cận

Quy hoạch lần này hướng đến những con số ấn tượng nhằm thúc đẩy kinh tế – xã hội:

  • Công suất phục vụ: Dự kiến toàn hệ thống đạt khoảng 249 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030 và vươn tới 533 triệu khách/năm vào năm 2050.
  • Tổng vốn đầu tư: Ước tính nhu cầu vốn cho giai đoạn đến 2030 là 577.572 tỷ đồng và tăng lên 586.505 tỷ đồng vào tầm nhìn 2050.
  • Mục tiêu tiếp cận: Phấn đấu đến năm 2050, hơn 95% dân số cả nước có thể tiếp cận sân bay trong phạm vi bán kính 100 km, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương và di chuyển.

Tập trung phát triển Logistics và Trung tâm kỹ thuật

Một điểm nhấn quan trọng của Quyết định 1140/QĐ-BXD là định hướng biến các sân bay thành các đầu mối logistics đa phương thức:

  • Trung tâm Logistics: Bố trí tại các sân bay có lưu lượng vận tải hàng hóa từ 250.000 tấn/năm trở lên. Ưu tiên phát triển tại vùng Thủ đô, vùng TP.HCM, các cảng hàng không Vân Đồn, Cát Bi, Quảng Trị, Chu Lai, Long Thành và Cần Thơ.
  • Trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay: Ưu tiên xây dựng tại các cảng hàng không lớn có hạ tầng hiện đại và đường bay quốc tế như: Vân Đồn, Nội Bài, Gia Bình, Chu Lai, Tân Sơn Nhất và Long Thành.

Tiềm năng và cơ hội phát triển địa phương

Ngoài mạng lưới chính thức, Bộ Xây dựng cũng chú trọng tới 5 sân bay tiềm năng để các địa phương chủ động nghiên cứu quy hoạch và điều kiện đầu tư:

  • Tuyên Quang (vị trí cụ thể đang được nghiên cứu).
  • Hà Tĩnh (tại xã Thiên Cầm và Yên Hòa).
  • Quảng Ngãi (tại đảo Lý Sơn).
  • Lâm Đồng (tại đảo Phú Quý).
  • Tây Ninh (tại xã Cầu Khởi).

Ý nghĩa của quyết định mới đối với nền kinh tế

Các cơ chế mới được cập nhật trong Quyết định 1140/QĐ-BXD, cùng với các phụ lục sửa đổi so với Quyết định 648/QĐ-TTg, đảm bảo tính pháp lý thông suốt và tạo điều kiện tối đa cho các chủ đầu tư cũng như địa phương triển khai dự án. Với lộ trình triển khai rõ ràng từ nay đến năm 2030 và tầm nhìn xa đến 2050, Việt Nam đang chuẩn bị một hạ tầng hàng không hiện đại, an toàn và đồng bộ, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế, đảm bảo an ninh quốc phòng trong kỷ nguyên mới.

Việc quy hoạch hệ thống cảng hàng không không chỉ là bài toán giao thông, mà là đòn bẩy cho sự phát triển của nhiều ngành kinh tế đi kèm: từ du lịch, logistics, thương mại tự do cho đến thu hút FDI. Một sân bay được hình thành đồng nghĩa với việc hình thành một “cực tăng trưởng” mới tại địa phương.

Kinh nghiệm từ các dự án sân bay lớn trên thế giới cho thấy, khi khoảng cách di chuyển được rút ngắn bằng đường hàng không, các rào cản về địa lý đối với dòng vốn đầu tư sẽ bị xóa bỏ. Với quy hoạch bài bản đến năm 2050, Việt Nam đang chuẩn bị một hạ tầng “mềm” và “cứng” để sẵn sàng cho kỷ nguyên phát triển mới. Sự đồng bộ giữa quy hoạch hàng không và các loại hình hạ tầng khác (đường sắt tốc độ cao, cao tốc) sẽ tạo nên một hệ sinh thái vận tải đa phương thức, giúp Việt Nam nâng cao đáng kể lợi thế cạnh tranh trong khu vực, hướng tới mục tiêu đưa quốc gia trở thành một trung tâm logistics và du lịch hàng đầu tại châu Á.