Sau hơn ba năm triển khai, Cảng biển Liên Chiểu (Đà Nẵng) – dự án hạ tầng cảng biển chiến lược của khu vực miền Trung – đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng, với khối lượng thi công đạt khoảng 97%. Hình hài một cảng cửa ngõ quốc tế quy mô lớn dần hiện rõ bên vịnh Đà Nẵng, mở ra kỳ vọng tái cấu trúc toàn diện hệ thống logistics, công nghiệp và đô thị ven biển khu vực miền Trung – Tây Nguyên.

Không chỉ mang ý nghĩa riêng với Đà Nẵng, tiến trình hình thành Cảng Liên Chiểu còn phản ánh xu thế phát triển mới của Việt Nam: lấy hạ tầng động lực làm nền tảng, từ đó thúc đẩy các siêu đô thị – đại dự án ven biển, tương tự mô hình đang được triển khai tại Vinhomes Global Gate Hạ Long ở Quảng Ninh.

Đại công trường nước rút, cảng cửa ngõ quốc tế dần thành hình

Tại công trường Cảng Liên Chiểu, những ngày cuối tháng 1/2026, hàng chục mũi thi công vẫn đang hoạt động liên tục. Các hạng mục then chốt như kè chắn sóng, đê chắn sóng, luồng tàu đã cơ bản hoàn thiện, tạo nên bộ khung hạ tầng quan trọng cho một cảng biển nước sâu hiện đại.

Theo chủ đầu tư, phần hạ tầng dùng chung của dự án có tổng mức đầu tư hơn 3.426 tỷ đồng, bao gồm hệ thống đê – kè chắn sóng dài khoảng 1.170m, luồng tàu dài 7,3km cùng các hạng mục kỹ thuật phụ trợ. Với tiến độ hiện tại, dự án dự kiến bàn giao và vận hành một phần trước Tết Nguyên đán 2026, đúng theo kế hoạch đề ra.

Giải bài toán quá tải, tái cấu trúc logistics Đà Nẵng

Trong nhiều năm qua, Cảng Tiên Sa – cảng biển chính của Đà Nẵng – đã rơi vào tình trạng quá tải, đồng thời gây áp lực lớn lên giao thông nội đô khi luồng hàng hóa phải đi xuyên qua trung tâm thành phố. Sự xuất hiện của Cảng Liên Chiểu được xem là lời giải căn cơ cho bài toán này.

Khi chính thức vận hành, cảng có thể đạt công suất giai đoạn đầu khoảng 5 triệu tấn/năm, và dài hạn lên tới 46 triệu tấn/năm, đủ khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn 100.000 tấn hoặc 8.000–18.000 TEU. Điều này giúp Đà Nẵng từng bước khẳng định vai trò cảng cửa ngõ quốc tế, tham gia sâu hơn vào chuỗi logistics khu vực và toàn cầu.

Kết nối đa phương thức – chìa khóa tạo lợi thế cạnh tranh

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Cảng Liên Chiểu là khả năng kết nối đa phương thức. Hệ thống giao thông kết nối cảng được quy hoạch đồng bộ với Quốc lộ 1A, cao tốc Bắc – Nam, tuyến đường sắt chuyên dụng và hành lang kinh tế Đông – Tây.

Song song với hạ tầng cảng, tuyến đường ven biển và tuyến đường kết nối cảng với hạ tầng giao thông chung (tổng mức đầu tư hơn 1.200 tỷ đồng) đang dần hoàn thiện, với các nút giao khác mức, cầu vượt, hầm chui hiện đại. Cấu trúc này giúp luồng xe ra vào cảng vận hành độc lập, giảm tối đa xung đột giao thông với khu dân cư đô thị.

Hạt nhân của hệ sinh thái công nghiệp – logistics – FDI

Không dừng lại ở vai trò cảng biển, Liên Chiểu được định hướng trở thành trung tâm logistics – công nghiệp mới của miền Trung, gắn kết với các khu công nghiệp lớn như Hòa Khánh, Hòa Cầm, cùng hệ thống kho bãi, trung tâm phân phối hiện đại.

Đặc biệt, Cảng Liên Chiểu được xác định là “mắt xích chiến lược” trong mô hình Khu Thương mại Tự do (FTZ) Đà Nẵng – FTZ đầu tiên của Việt Nam, gắn với cảng biển và sân bay quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng để Đà Nẵng thu hút FDI chất lượng cao, hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số giai đoạn 2026–2030.

Từ Liên Chiểu nhìn ra xu thế phát triển đại đô thị ven biển

Câu chuyện Cảng Liên Chiểu cho thấy một quy luật đang ngày càng rõ nét: ở đâu hạ tầng động lực hình thành, ở đó không gian đô thị – kinh tế được tái cấu trúc mạnh mẽ. Mô hình này đang lặp lại tại nhiều địa phương trọng điểm, trong đó nổi bật là Vinhomes Global Gate Hạ Long tại Quảng Ninh.

Nếu Liên Chiểu đóng vai trò cửa ngõ logistics quốc tế của miền Trung, thì tại phía Bắc, Vinhomes Global Gate Hạ Long được quy hoạch như một siêu đô thị ven vịnh, gắn trực tiếp với hệ thống cảng biển, cao tốc, đường sắt tốc độ cao và hành lang kinh tế ven biển Đông Bắc.

Vinhomes Global Gate Hạ Long và vai trò của hạ tầng cảng biển – logistics

Với quy mô hơn 4.100ha, tổng vốn đầu tư trên 456.000 tỷ đồng, Vinhomes Global Gate Hạ Long được định vị là trung tâm đô thị – du lịch – dịch vụ mới, tận dụng tối đa lợi thế vịnh Hạ Long – Quảng Yên và hệ thống cảng biển khu vực.

Trong tương lai, sự phát triển đồng bộ của cảng biển, đường cao tốc, đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh sẽ giúp Hạ Long Xanh trở thành đầu mối kết nối giao thương, du lịch và logistics, tương tự vai trò mà Cảng Liên Chiểu đang đảm nhận đối với Đà Nẵng.

Từ Liên Chiểu đến Hạ Long Xanh, điểm chung dễ nhận thấy là tư duy phát triển “hạ tầng đi trước – đô thị theo sau”. Các dự án hạ tầng quy mô lớn không chỉ giải quyết nhu cầu giao thông hay logistics, mà còn mở khóa giá trị đất đai, hình thành các cực tăng trưởng mới và tái định hình không gian phát triển vùng.

Cảng Liên Chiểu, khi hoàn thiện, sẽ là động cơ tăng trưởng mới của Đà Nẵng và miền Trung. Tương tự, Vinhomes Global Gate Hạ Long được kỳ vọng trở thành trụ cột phát triển dài hạn của Quảng Ninh, góp phần nâng tầm vị thế các đô thị ven biển Việt Nam trên bản đồ khu vực.

Bức tranh dài hạn của đô thị biển Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hội nhập và nâng cấp chuỗi giá trị, các cảng biển chiến lược như Liên Chiểu và các siêu đô thị ven biển như Vinhomes Global Gate Hạ Long là những mảnh ghép trong bức tranh tổng thể về phát triển hạ tầng – đô thị – kinh tế biển.

Khi những dự án này đồng loạt đi vào vận hành trong vài năm tới, Việt Nam sẽ có thêm những cực tăng trưởng mới, đủ sức cạnh tranh trong chuỗi logistics, du lịch và dịch vụ khu vực châu Á – Thái Bình Dương.